Kế toán & thuế - Pháp Tín

Sổ sách đúng từ đầu rẻ hơn làm lại

Phần lớn chi phí kế toán phát sinh về sau không nằm ở việc ghi sổ, mà ở việc dựng lại những kỳ đã ghi sai. Một khoản chi bị loại khi quyết toán kéo theo thuế thu nhập doanh nghiệp truy thu và tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày tính từ hạn nộp ban đầu, không phải từ ngày phát hiện.

Nền pháp lý vừa thay, phần lớn tài liệu trên mạng chưa theo kịp

Chế độ kế toán doanh nghiệp: Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng từ 01/01/2026, thay Thông tư 200/2014/TT-BTC. Hạn nộp báo cáo tài chính năm quy định tại Điều 25 của thông tư này.
Thuế thu nhập doanh nghiệp: Luật số 67/2025/QH15 hiệu lực 01/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025. Thuế suất phổ thông 20%; 15% với doanh thu dưới 3 tỷ đồng; 17% với doanh thu từ 3 đến 50 tỷ đồng.
Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt là 05 triệu đồng, không còn là 20 triệu — điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025. Đây là chỗ sai phổ biến nhất trong các bài viết về chi phí được trừ.
Trích lập dự phòng: Thông tư 48/2019/TT-BTC chỉ còn hiệu lực đến hết 31/12/2026 theo Quyết định 1760/QĐ-BTC. Doanh nghiệp có dự phòng giảm giá hàng tồn kho hoặc nợ phải thu khó đòi cần theo dõi mốc này.

Những khoản hay bị loại khi quyết toán

Khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 liệt kê các khoản không được trừ. Nhóm hay gặp trong thực tế: khoản chi không đủ hóa đơn chứng từ hoặc thanh toán tiền mặt từ 05 triệu đồng trở lên; tiền phạt vi phạm hành chính; tiền lương, tiền công không chi trả thực tế; phần trích lập dự phòng không đúng quy định; khấu hao tài sản cố định vượt mức; và khoản chi không tương ứng với doanh thu tính thuế.

Hóa đơn của nhà cung cấp đã bỏ địa chỉ

Nguyên tắc theo hướng dẫn nghiệp vụ của Bộ Tài chính tại Công văn 11797/BTC-TCT: hóa đơn lập trước ngày cơ quan thuế xác định bên bán không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nếu doanh nghiệp mua chứng minh được giao dịch có thật bằng hợp đồng, chứng từ thanh toán, phiếu nhập kho và đầu ra tương ứng, thì vẫn được khấu trừ và tính chi phí. Hóa đơn lập sau thời điểm đó là hóa đơn không hợp pháp theo Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Ranh giới nằm ở mốc thời gian và ở bộ chứng từ chứng minh, nên việc cần làm là rà trước chứ không phải giải trình sau.

Lưu trữ tài liệu kế toán

Điều 41 Luật Kế toán 2015 và Nghị định 174/2016/NĐ-CP: tài liệu phục vụ quản lý điều hành lưu tối thiểu 05 năm; chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ, sổ kế toán và báo cáo tài chính năm lưu tối thiểu 10 năm; tài liệu có tính sử liệu lưu vĩnh viễn. Tài liệu phải đưa vào lưu trữ trong 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm, và người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm tổ chức việc này.

Buổi tư vấn giải quyết những gì

Rà soát sổ sách và tờ khai các kỳ, chỉ ra đâu là sai sót phải sửa và đâu là rủi ro có thể giải trình.
Đối chiếu chi phí đang hạch toán với điều kiện được trừ theo quy định hiện hành.
Xác định những kỳ cần làm lại và thứ tự làm để không phát sinh thêm tiền chậm nộp.
Chỉ rõ hồ sơ cần bổ sung cho từng khoản có rủi ro.

Phạm vi tư vấn và phí được thống nhất bằng văn bản trước khi bắt đầu.

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm

Chi tiền mặt bao nhiêu thì không được tính chi phí?

Từ 05 triệu đồng trở lên cho mỗi lần mua hàng hóa, dịch vụ thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Quy định cũ ở mức 20 triệu đã không còn áp dụng từ kỳ tính thuế 2025.

Sổ sách nhiều năm chưa làm thì bắt đầu từ đâu?

Từ việc xác định các kỳ còn trong thời hiệu và mức độ rủi ro của từng kỳ, rồi làm ngược từ kỳ gần nhất. Làm tuần tự từ năm xa nhất thường tốn công mà không giảm được rủi ro trước mắt.

Công ty nhỏ có bắt buộc nộp báo cáo tài chính không?

Có. Nghĩa vụ lập và nộp báo cáo tài chính năm không phụ thuộc quy mô doanh thu, và hạn nộp được quy định tại Điều 25 Thông tư 99/2025/TT-BTC.